Άλλα παραδοσιακά γεφύρια

Παραδοσιακά γεφύρια του περασμένου αιώνα σώζονται ακόμη πολλά. τα σημαντικότερα βρίσκονται στην Άνω Καλεντίνη, στο Μεσόπυργο, στο Παλαιό Διάσελλο, στα Θεοδώριανα, στο Βουργαρέλι, στους Μελισσουργούς, στη Σγάρα Καταρράκτη και αρχαίο μικρό στη Στρογγυλή.

Το γεφύρι στην Πλάκα

Βγαίνοντας ο Άραχθος από ένα στενό φαράγγι ανάμεσα στο Ξεροβούνι και στα Τζουμέρκα, περνάει κάτω απ' το γεφύρι της Πλάκας -την αψίδα του θριάμβου του, για τον άθλο που επετέλεσε να χωρίσει με τα νερά του τα δύο βουνά- και κατηφορίζει για να δώσει ζωή στον κάμπο της Άρτας. Το γεφύρι της Πλάκας ήταν από τα πιο εντυπωσιακά κτίσματα στον Ελλαδικό χώρο. Βρίσκεται σε μικρή απόσταση βόρεια της νέας σιδηρογέφυρας στον επαρχιακό δρόμο που ένωνε την Άρτα και τα Γιάννενα με τα Τζουμερκοχώρια, ακριβώς στα όρια των δύο νομών, οι οποίοι γι' αυτό και μοιράζονται ισότιμα την ομορφιά και την ιστορία του μνημείου.

Επρόκειτο για πελώρια μονότοξη κατασκευή που η θέα της και μόνο προκαλούσε το δέος και το θαυμασμό. Στα άκρα της είχε δύο μικρές "ανακουφιστικές" καμάρες για τη διοχέτευση του νερού σε περίπτωση πλημμύρας. Η αψίδα του είχε μήκος 40 μ, ύψος -απ' τον πυθμένα της κοίτης 20μ.- το δε πλάτος του τόξου στο ψηλότερο σημείο ήταν 3,20μ. Μας είναι άγνωστος ο χρόνος που πρωτοκτίστηκε το γεφύρι σ' αυτό το σημείο. Το βέβαιο είναι -και μαρτυρείται απ' τις πηγές- ότι το 1860 η γέφυρα γκρεμίστηκε λόγω πρωτοφανούς πλημμύρας. Βοήθησαν τότε όλα τα Τζουμερκοχώρια και με τη δωρεά ενός Λούλη -Κατσανοχωρίτη ευεργέτη- ανακατασκευάστηκε. Βιάστηκαν όμως οι μαστόροι να βγάλουν τα καλούπια πριν στεγνώσει το αμμοκονίαμα στους αρμούς κι έτσι η γέφυρα σωριάστηκε πάλι. Το 1866 άρχισαν οι εργασίες κατασκευής νέας γέφυρας, αυτής που σωζόταν μέχρι πρόσφατα. Οι εργασίες κράτησαν 2 χρόνια. Επειδή το φθινόπωρο του 1868 οι βροχές άρχισαν νωρίς και φοβήθηκαν οι μαστόροι μήπως το ρεύμα του ποταμού παρασύρει τα ξύλινα καλούπια και μαζί και το κτίσμα, αφαίρεσαν τα καλούπια λίγο νωρίτερα απ' το κανονικό κι έτσι το γεφύρι παρουσίαζε μια ελαφρά απόκλιση.

Στην ανατολική άκρη του γεφυριού υπήρχε τούρκικο φυλάκιο, και έγιναν πολλές μάχες στα χρόνια της επανάστασης για την κατοχή αυτού του μοναδικού -τότε- περάσματος. Η πρώτη και κυριότερη μάχη έγινε στις 27 Ιουλίου 1821 με πρωταγωνιστές, το Μάρκο Μπότσαρη, το Γώγο Μπακόλα, το Γιαννάκη Κουτελίδα και τον Κώστα Ράγκο. Απ' το 1881 μέχρι το 1913 το γεφύρι αποτελούσε το σύνορο ελεύθερης και τουρκοκρατούμενης Ελλάδας. Το 1944 υπογράφηκε εκεί η συμφωνία μεταξύ ΕΛΑΣ και ΕΔΕΣ για οριστική κατάπαυση των εχθροπραξιών.

736aΔυστυχώς σήμερα το ιστορικό γεφύρι δεν υπάρχει πλέον, μετά την κατάρρευσή του το Φεβρουάριο του 2015, έρμαιο των καιρικών φαινομένων αλλά και της αδιαφορίας των αρμόδιων φορέων για τη συντήρησή του. Ακόμη κι αν αποκατασταθεί θα στερείται της αίγλης και ιστορικότητος του πρωτοτύπου.

Ιερός Ναός Παναγίας Φανερωμένης - Γηροκομείο

Το μοναστήρι αυτό που παλιά βρισκόταν 10'- 15' πορείας έξω από την Άρτα, σήμερα - διαλυμένο πια - είναι ασφυκτικά περικυκλωμένο από κατοικίες στο Ν.Α. τομέα της πόλης, στο Πετροβούνι. Κατά τον Σεραφείμ κτίστηκε το 14ο αιώνα στη θέση αρχαίου ναού της Άρτεμης ή της Αθηνάς. Το 1977 ανακατασκευάσθηκαν τα κελλιά και τι 1808 κτίσθηκε ο περιβολότοιχος.

Τα κελλιά πυρπολήθηκαν το 1821 και ξανακτίσθηκαν το 1836, ο δε ναός καταστράφηκε κατά την επανάσταση του 1854 και ανακατασκευάσθηκε το 1856. Το μοναστήρι είχε πολλά έσοδα και -όπως αναφέρουν οι πηγές - στα χρόνια της τουρκοκρατίας πρόσφερε 10.000 γρόσια ετησίως για τα σχολεία της επαρχίας Άρτας και Πρέβεζας. Το 1696 το μοναστήρι - όπως και όλη η Άρτα - λεηλατήθηκε απ' τους επιδρομείς του πειρατή μπέη της Μάνης Λιβέριου ή Λιμπεράκη Γερακάρη.

Ο ναός - μονόκλιτη ξυλόστεγη βασιλική - μόνο στην κόγχη του ιερού έχει γραπτή διακόσμηση. Τρεις φορητές εικόνες του τέμπλου, έγιναν το 1842. Απ' τα κειμήλια του ναού σπουδαιότερο είναι η παλαιότατη ασημοστόλιστη εικόνα της Παναγίας που, κατά την παράδοση, φανερώθηκε σ' αυτό το χώρο θαυματουργικά, κι απ' αυτό πήρε την προσωνυμία Φανερωμένη.

Τα κελλιά της Β. πτέρυγας μετατράπηκαν το 1951 σε γηροκομείο, το οποίο μετά την πρόσφατη ανακαίνιση και επέκταση αποτελεί στολίδι στη γύρω περιοχή.

Το ξεχωριστό καμπαναριό είναι περίτεχνο.

Ο ναός είναι αφιερωμένος στην Παναγία και στην Αγία Τριάδα. Πανηγυρίζει δε του Αγίου Πνεύματος.

Ο ναός των Αγίων Αναργύρων στην Άρτα

Πρόκειται μετόχι της μονής Γρηγορίου του Αγίου Όρους. Βρίσκεται στη συνοικία Εβραίϊκα κοντά στο κάστρο. Σώζεται ο ναός και μερικά νεόκτιστα κελλιά.

Ο αρχικός ναός κτίστηκε το 16ο αιώνα αλλά καταστράφηκε κατά την επιδρομή του Γκιαούρ Μπέη Γερακάρη το 1696 και το 1810 κτίστηκε νέος. Και αυτός όμως ο ναός είχε την τύχη του προηγούμενου, οπότε το 1896 έγινε το σημερινό κτίσμα.

Είναι μονόκλιτη ξυλόστεγη βασιλική με πολύ επιμελημένη τοιχοποιία, ωραίες αετωματοειδείς επιστέψεις των παραθύρων, καθώς και εντυπωσιακή κύρια είσοδο στη νότια πλευρά.

Εσωτερικά ο ναός δεν έχει γραπτό διάκοσμο, έχει όμως πολύτιμα κειμήλια, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζει μια ασημένια λειψανοθήκη με τμήμα της σεπτής κάρας του Αγίου Κοσμά.

Στην αυλή του ναού έθαψαν το 1828 τον Αρτινό όσιο Θεοχάρη Ντουϊα, μετά όμως την κατασκευή του νέου ναού το 1896, λόγω αλλαγής των σχεδίων και της θέσης του νέου κτίσματος, δε γνωρίζουμε το ακριβές σημείο του τάφου του.

Ο ναός της Κασσωπίτρας στην Άρτα

Βρίσκεται κοντά στην πλατεία Μονοπωλείου. Είναι πολύ μικρή ξυλόστεγη βασιλική με κτιστό προστώο και ενσωματωμένο κωδωνοστάσιο.

Ο σημερινός ναός αντικατάστησε παλαιότερο, ο οποίος κτίστηκε το 1732 αλλά το 1818 έπεσε ένα κυπαρίσσι πάνω του και τον γκρέμισε. Το 1820 κτίστηκε ο σημερινός ναός.

Ονομάστηκε έτσι γιατί ο αρχικός ναός έγινε για να στεγάσει τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας που την έφεραν απ' τη μονή της Κασσιώπης στην Κέρκυρα. Η εικόνα αυτή σώζεται σήμερα και κοσμεί το δεξιό μέρος του τέμπλου.

Ο ναός δεν έχει γραπτή ή άλλη διακόσμηση, εκτός από ένα μαρμάρινο θωράκιο με ανάγλυφη παράσταση, εντειχισμένο εξωτερικά, πλάι στην είσοδο. Πιθανότατα προέρχεται από το αρχικό τέμπλο.

Στο εκκλησάκι αυτό εκκλησιάζονταν και δίδασκαν οι δύο αδελφοί όσιοι Θεοχάρης και Απόστολος Ντούιας.

Ενημερωθείτε ηλεκτρονικά για τα νέα μας

logo imartis small white